Ονυχομυκητίαση: αίτια, πορεία και θεραπεία

Πώς φαίνεται ένα νύχι με μύκητες

Η αλλαγή χρώματος είναι συνήθως το πρώτο που παρατηρεί ο ασθενής: λευκωπές, κίτρινες ή καφέ περιοχές, που ξεκινούν από το ελεύθερο άκρο ή από το πλάι και επεκτείνονται σταδιακά προς τη βάση. Στην αρχή αφορά ένα μόνο νύχι και συχνά περνά απαρατήρητη για μήνες.

Με την πάροδο του χρόνου το νύχι παχαίνει, χάνει τη διαφάνειά του και θρυμματίζεται στην άκρη. Κάτω από την πλάκα συσσωρεύεται κερατινοποιημένο υλικό, το νύχι μπορεί να αποκολληθεί από την κοίτη του και το σχήμα του παραμορφώνεται.

Προσβάλλονται πολύ πιο συχνά τα νύχια των ποδιών, με πρώτο συνήθως το μεγάλο δάχτυλο. Πολύ συχνά συνυπάρχει μυκητίαση του δέρματος ανάμεσα στα δάχτυλα, με ξεφλούδισμα και κνησμό. Αν το δέρμα δεν αντιμετωπιστεί μαζί με το νύχι, οι υποτροπές είναι σχεδόν βέβαιες.

Ο πόνος εμφανίζεται αργά και συνήθως οφείλεται στην πίεση του παχύ νυχιού μέσα στο παπούτσι. Οξύς πόνος, ερυθρότητα και οίδημα γύρω από το νύχι είναι διαφορετική εικόνα και δείχνουν φλεγμονή που χρειάζεται εξέταση.

Τι την προκαλεί και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Στις περισσότερες περιπτώσεις ευθύνονται δερματόφυτοι μύκητες, ενώ σπανιότερα εμπλέκονται ζύμες ή άλλοι μύκητες του περιβάλλοντος. Ευνοούνται από ζέστη, υγρασία και κλειστό υπόδημα, δηλαδή ακριβώς από τις συνθήκες που επικρατούν μέσα σε ένα αθλητικό παπούτσι.

Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, με τον σακχαρώδη διαβήτη, με την περιφερική αρτηριακή νόσο και με κάθε κατάσταση ανοσοκαταστολής. Οι επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί από τον αθλητισμό ή από στενά παπούτσια ανοίγουν την πόρτα στον μύκητα.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω επιφανειών και αντικειμένων: κοινόχρηστα ντους, πισίνες, πετσέτες, ψαλίδια νυχιών και υποδήματα που μοιράζονται μέσα στο σπίτι. Γι' αυτό δεν είναι σπάνιο να εμφανίζεται σε περισσότερα από ένα μέλη της ίδιας οικογένειας.

Η ψωρίαση αξίζει ξεχωριστή αναφορά: κάνει τα νύχια πιο ευάλωτα στη μυκητιασική προσβολή και ταυτόχρονα μοιάζει με αυτήν. Ο συνδυασμός αυτός είναι από τους πιο συχνούς λόγους λανθασμένης εκτίμησης.

Δεν είναι κάθε αλλοιωμένο νύχι μύκητας

Η ψωρίαση των νυχιών δίνει βοθρία στην επιφάνεια, κιτρινωπές κηλίδες που θυμίζουν σταγόνα λαδιού και αποκόλληση της πλάκας. Ο ομαλός λειχήνας, το έκζεμα και οι χρόνιοι τραυματισμοί δίνουν επίσης παραμορφώσεις που εύκολα εκλαμβάνονται ως μύκητες.

Υπάρχει ένα εύρημα που δεν επιτρέπει καμία αναμονή και καμία εμπειρική αγωγή: σκούρα καφέ ή μαύρη γραμμή κατά μήκος του νυχιού, ιδίως όταν είναι καινούργια, όταν πλαταίνει με τον χρόνο ή όταν η χρωστική επεκτείνεται στο δέρμα γύρω από το νύχι. Η εικόνα αυτή απαιτεί εκτίμηση από δερματολόγο χωρίς αναβολή, γιατί μπορεί να μην έχει καμία σχέση με μύκητα.

Πρασινωπός χρωματισμός στρέφει τη σκέψη σε βακτηριακή αποίκιση και όχι σε δερματόφυτο. Το λευκό νύχι μετά από τραυματισμό, πάλι, συχνά είναι απλώς αιμάτωμα που μεγαλώνει μαζί με το νύχι.

Αυτή ακριβώς η σύγχυση είναι ο λόγος που η επιβεβαίωση με δείγμα δεν είναι πολυτέλεια. Μια αγωγή που κρατά μήνες δεν έχει νόημα να ξεκινήσει με βάση την εντύπωση μιας φωτογραφίας.

Πότε χρειάζεται εξέταση από κοντά

Αν έχετε σακχαρώδη διαβήτη ή αγγειακό πρόβλημα στα κάτω άκρα, κάθε βλάβη στο πόδι ανήκει σε άλλη κατηγορία σοβαρότητας. Η φροντίδα των νυχιών γίνεται τότε με ιατρική καθοδήγηση και όχι αυτοσχέδια στο σπίτι.

Πόνος, ερυθρότητα, οίδημα ή πύον γύρω από το νύχι δείχνουν παρωνυχία και όχι απλή μυκητίαση. Χρειάζεται εξέταση, γιατί ορισμένες μορφές απαιτούν παροχέτευση ή διαφορετική αγωγή.

Νέα σκούρα γραμμή στο νύχι, βλάβη σε ένα μόνο νύχι χωρίς προφανή εξήγηση, ή αλλοίωση με ταχεία εξέλιξη είναι λόγοι για δερματολογική εκτίμηση χωρίς αναβολή.

Το ίδιο ισχύει για τα παιδιά, για ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς και για όποιον λαμβάνει ήδη πολλά φάρμακα. Στις περιπτώσεις αυτές η επιλογή της αγωγής εξαρτάται από παράγοντες που δεν προκύπτουν από την περιγραφή του ασθενούς.

Πώς τεκμηριώνεται η διάγνωση

Το δείγμα λαμβάνεται από το προσβεβλημένο τμήμα του νυχιού και από το υλικό που βρίσκεται κάτω από την πλάκα, εκεί όπου ο μύκητας είναι ζωντανός. Η σωστή λήψη έχει μεγάλη σημασία, γιατί ένα φτωχό δείγμα δίνει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

Χρησιμοποιούνται η μικροσκοπική εξέταση του δείγματος, η καλλιέργεια και, σε ορισμένα εργαστήρια, μοριακές μέθοδοι. Η καλλιέργεια χρειάζεται υπομονή, καθώς οι μύκητες αναπτύσσονται αργά, αλλά είναι αυτή που ταυτοποιεί το είδος.

Το δείγμα λαμβάνεται πριν από την έναρξη της θεραπείας. Αν έχετε ήδη χρησιμοποιήσει τοπικό σκεύασμα, ενημερώστε τον γιατρό, γιατί συνήθως απαιτείται ένα διάστημα διακοπής ώστε η εξέταση να είναι αξιόπιστη.

Η επιβεβαίωση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία όταν πρόκειται να ξεκινήσει αγωγή από το στόμα. Πρόκειται για μακρόχρονη θεραπεία με ελέγχους και πιθανές αλληλεπιδράσεις, και δεν ξεκινά με βάση μια εικασία.

Θεραπεία και γιατί κρατά μήνες

Το νύχι δεν θεραπεύεται, αντικαθίσταται. Ακόμα και όταν η αγωγή δουλεύει, το προσβεβλημένο τμήμα δεν καθαρίζει: μεγαλώνει υγιές νύχι από τη βάση και σπρώχνει το παλιό προς τα έξω. Επειδή τα νύχια των ποδιών μεγαλώνουν πολύ αργά, η βελτίωση φαίνεται μετά από μήνες και όχι μετά από εβδομάδες.

Όταν η προσβολή είναι περιορισμένη και δεν αφορά τη μήτρα του νυχιού, μπορεί να επιλεγεί τοπική αγωγή με ειδικά σκευάσματα. Απαιτεί συνέπεια και τακτικό λιμάρισμα της προσβεβλημένης επιφάνειας, αλλιώς το φάρμακο δεν φτάνει εκεί που πρέπει.

Στις εκτεταμένες μορφές ή όταν εμπλέκεται η βάση του νυχιού συζητείται αγωγή από το στόμα. Πριν από την έναρξη ελέγχεται το ιστορικό, η ηπατική λειτουργία και τα υπόλοιπα φάρμακα, γιατί ορισμένα αντιμυκητιασικά αλληλεπιδρούν με στατίνες, αντιπηκτικά και καρδιολογικά σκευάσματα. Σχετικό υλικό θα βρείτε στο /blog/statines-myikoi-ponoi/ και στη σελίδα /farmaka/rosuvastatin/.

Οι υποτροπές είναι συχνές και δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η θεραπεία απέτυχε. Βοηθούν το κοντό κόψιμο των νυχιών, τα αεριζόμενα υποδήματα, η εναλλαγή παπουτσιών, η φροντίδα του δέρματος ανάμεσα στα δάχτυλα και η αποφυγή κοινόχρηστων εργαλείων μανικιούρ.

Μην παίρνετε δισκία αντιμυκητιασικού που γράφτηκαν για άλλο άτομο. Η δοσολογία και η διάρκεια εξαρτώνται από το είδος του μύκητα, από το βάρος, από τη νεφρική και ηπατική λειτουργία και από τα φάρμακα που ήδη λαμβάνετε.

Τι γίνεται και τι δεν γίνεται εξ αποστάσεως

Η υπηρεσία μας βασίζεται σε γραπτό ιατρικό ερωτηματολόγιο που αξιολογείται ασύγχρονα από ιατρό. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, τηλεφωνική επικοινωνία ούτε ζωντανή συνομιλία, και δεν εξετάζουμε νύχια από φωτογραφία.

Η ονυχομυκητίαση δεν διαγιγνώσκεται εξ αποστάσεως. Απαιτεί λήψη δείγματος και εργαστηριακή εξέταση, ενώ ορισμένες αλλοιώσεις που της μοιάζουν χρειάζονται επείγουσα δερματολογική εκτίμηση. Για τον λόγο αυτό δεν εκδίδουμε αντιμυκητιασική αγωγή με βάση ερωτηματολόγιο.

Ο κατάλογός μας περιλαμβάνει τρεις υπηρεσίες: /ananeosi-syntagis/ για 23,90 €, /antisyllipsi/ για 23,90 € και /adynatisma/ για 28,90 €. Υπάρχει προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 €.

Το έγγραφο που εκδίδεται είναι διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, το οποίο αποστέλλεται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Το υπόδειγμά της ορίζεται στο παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ και η αναγνώρισή της σε άλλο κράτος μέλος στηρίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, επομένως η συνταγή δεν καταχωρείται στην άυλη συνταγογράφηση.

Στο φαρμακείο προσκομίζετε την εκτύπωση ή το αρχείο PDF. Την απόφαση για την εκτέλεση τη λαμβάνει ο φαρμακοποιός, ο οποίος έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Τα ναρκωτικά και οι ψυχοτρόπες ουσίες εξαιρούνται από τη διασυνοριακή συνταγή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.

Η αμοιβή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση. Επιστροφή χρημάτων γίνεται όταν ο ιατρός αρνηθεί την έκδοση για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, ενώ όταν ζητηθούν έγγραφα ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να τα προσκομίσει και, αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Την αξιολόγηση υπογράφει ο ιατρός Damian Wojno, με αριθμό άδειας PWZ 3211301. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία. Φορέας λειτουργίας είναι η MEDINOW Sp. z o.o., με έδρα στο Olsztyn της Πολωνίας.